Historia
- Otwarcie wystawy stałej w Żydowskim Instytucie Historycznym
- 2017
- Powstanie Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej
- 1944
Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce narodziło się po wojnie z potrzeby ratowania pamięci, dokumentów i świadectw związanych z życiem Żydów w Polsce. Jego początki sięgają Centralnego Komitetu Żydów w Polsce, który powstał w 1944 roku.
Przez kilka lat starano się zalegalizować działalność i w końcu 13 września 1951 roku w Warszawie zarejestrowano Stowarzyszenie. Organizacja miała być podstawą prawną dla Żydowskiego Instytutu Historycznego, który funkcjonował już od 1947 roku.
Od samego początku istnienia Stowarzyszenie skupiało się na ochronie i popularyzowaniu historii oraz kultury polskich Żydów, wspierało badania naukowe, rozwijało edukację i promowało otwartość oraz szacunek. Te cele są wciąż żywe i kierują pracą Stowarzyszenia już ponad siedemdziesiąt lat.
Przez kolejne dekady Stowarzyszenie nie tylko dbało o rozwój Żydowskiego Instytutu Historycznego, lecz też chroniło cenne zbiory i pamięć o instytucjach, które tworzyły żydowskie życie naukowe i kulturalne w Polsce.
Wśród tego dorobku wyjątkowe miejsce zajmują archiwa, zbiory biblioteczne i muzealne – szczególnie bezcenne Podziemne Archiwum Getta Warszawskiego, czyli Archiwum Ringelbluma, które trafiło na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
W 1993 roku Stowarzyszenie ruszyło z inicjatywą stworzenia Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
Przez lata idea ta rozwijała się jako projekt społeczny, aż w 2005 roku, wspólnie z Ministrem Kultury i Miastem Stołecznym Warszawa, utworzono instytucję kultury, która otworzyła drogę do dzisiejszego muzeum. Stowarzyszenie odegrało ogromną rolę w organizacji i finansowaniu procesu powstawania stałej wystawy oraz w budowaniu sieci międzynarodowych darczyńców i partnerów.
Po otwarciu wystawy stałej w Muzeum POLIN w 2014 roku, Stowarzyszenie wciąż rozwija nowe projekty edukacyjne, naukowe i kulturalne.
Z ich inicjatywy powstały także duże przedsięwzięcia multimedialne, jak Polscy Sprawiedliwi czy Wirtualny Sztetl. Oba projekty pomagają upowszechniać wiedzę o historii Żydów w Polsce i o lokalnych żydowskich społecznościach.
Dziś historia Stowarzyszenia to opowieść o odpowiedzialności za pamięć, ciągłości działań i głębokim przekonaniu, że dziedzictwo żydowskie jest nierozłączną częścią historii Polski. Łącząc troskę o swoje zbiory, wsparcie dla instytucji i rozwój własnych inicjatyw, Stowarzyszenie wciąż aktywnie działa na rzecz ochrony i przekazywania tego dziedzictwa kolejnym pokoleniom.